ساده ترین تعریف برای روش اجرایی خود مهار تاپ دان در نام آن نهفته شده است اجرای سازه از سمت بالا به سمت پایین یعنی از سمت طبقات فوقانی در تراز سطح زمین طبیعی به سمت طبقات مدفون در تراز فونداسیون در واقع این روش اجرا در سازههای مدفون کاربرد دارد و با حذف سیستم مستقل مهار خاک(نیلینگ انکراژ خرپا و …) منجر به افزایش چشمگیر ایمنی مهار گود در حین اجرای سازه گردد. در این روش اجرایی ابتدا ستونهای سازه به صورت پیش ساخته در محلهای دقیق خود که از پیش حفاری شده اند نصب گردیده و در ادامه سقفهای سازه بر روی این ستونها اجرا میگردند به این ترتیب بعد از اجرای هر سقف و دیوارهای حائل عملیات خاکبرداری سقف زیرین انجام پذیرفته و روند اجرایی تا تراز فونداسیون به همین ترتیب ادامه پیدا میکند.
روش اجرایی تاپ دان همواره میتواند در اجرای سازههای مدفون فارغ از ابعاد و عمق پروژه مورد استفاده قرار بگیرد اما در مواردی این روش میتواند به عنوان تنها روش اجرایی ممکن و یا یکی از روشهای ممکن اجرای به منظور اجرای سازه و مهار گود مطرح باشد که برخی از این موارد به شرح ذیل باشند:
در صورتی که به دلیل محدودیتهای حقوقی امکان اجرای سیستمهای مهار گود ،نیلینگ انکراژ و یا سایر روشهای مهار گود که باید از سطح یا زیر زمین سازههای مجاور استفاده کند وجود نداشته باشد
در صورتی که به دلایل فنی امکان استفاده از روشهای متداول مهار گود مانند ،نیلینگ انکراژ و یا خرپای حائل وجود نداشته باشد مانند شرایطی که عمق قابل توجه از سطح پروژه دارای خاک دستی و یا خاک با مشخصات نامطلوب باشد و یا حالتی که عمق گود برداری بالا بوده و مهار گود
خطر آفرین باشد. در صورتی که به دلیل وجود سازههای معارض دیگر در محدوده پروژه امکان استفاده از روشهای متداول گود برداری وجود نداشته باشد مانند تقاطع پروژه با سازههای شهری مثل تونل و یا سیستمهای شریان حیاطی و یا عبور کابلها و لولههای زیر زمینی از محدوده و یا اطراف پروژه در صورت وجود سازههای حساس در مجاورت محل احداث پروژه و لزوم مهار کامل خاک اطراف در حین اجرا مانند سازه های بیمارستانی نظامی مدریت بحران و…..
ویژگیها و مزایای روش اجرای تاپ دان
هر روش ساخت دارای مزایا و البته معایبی می باشد که با توجه به شرایط هر پروژه باید نسبت به انتخاب بهترین روش اجرا اقدام نمود. روش اجرای بالا به پایین دارای مزیتهایی است که به صورت عملی میتواند بسیاری از محدودیتهای اجرایی را برطرف نماید. از جمله مزایای این روش میتوان به موارد زیر اشاره نمود
- حذف مرحله مستقل گود برداری که منجر به شروع سریعتر عملیات اجرایی سازه می شود.
- مهار کامل و ایمن گود در حین اجرای سازه اصلی با توجه به خودمهار بودن این روش که عملا امکان لغزش و ریزشهای حین اجرا منتفی میشود
- افزایش قابل توجه سرعت اجرا با توجه به امکان اجرای طبقات فوقانی و طبقات مدفون به صورت همزمان بنابراین در پروژه هایی که دارای می باشند استفاده از این روش موجب بهره برداری سریعتر از طبقات فوقانی خواهد شد.
- عدم تداخل حقوقی با همسایگان و سازههای مجاور با توجه به عدم تجاوز به محدوده رو و یا زیر زمین ساختمان های مجاور
- ایجاد محیط کار ایمن با توجه به مسقف بودن کارگاه اجرا در طبقات مدفون
- امکان بتن ریزی و عمل آوری بتن در فصل سرما به توجه به مسقف بودن سطوح بتن ریزی در ترازهای پایین
- امکان پیش ساخته سازی بخش قابل توجهی از سازه که منجر به سهولت اجرا و افزایش سرعت اجرایی میگردد.
- امکان استفاده از اولین سقف اجرا شده سقف طبقه همکف به عنوان فضای تجهیز کارگاه و جمع آوری تجهیزات و مصالح پروژه از خیابان و پیاده رو ها